Εξέγερση στη Σουηδία από φτωχούς και μετανάστες

Με εμπόλεμη ζώνη αρχίζουν να μοιάζουν τα υποβαθμισμένα προάστια της Στοκχόλμης, όπου ζουν αρκετοί μετανάστες, καθώς οι ταραχές συνεχίστηκαν για πέμπτη συνεχόμενη νύχτα.

Τα βίαια επεισόδια των τελευταίων ημερών πυροδότησε ο θάνατος στο Χούσμπι -επίκεντρο των ταραχών- ενός 69χρονου από αστυνομικούς, τους οποίους είχε απειλήσει με ματσέτα

Πρόκειται για τις χειρότερες ταραχές που έχει βιώσει η χώρα εδώ και πολλά χρόνια και έχουν πλέον επεκταθεί και στο Μάλμε όπου κάηκαν δύο αυτοκίνητα.

Συνολικά, περίπου 30 αυτοκίνητα πυρπολήθηκαν σε προάστια στα βορειοδυτικά και νοτιοδυτικά τμήματα της σουηδικής πρωτεύουσας το βράδυ της Πέμπτης και νεαροί διαδηλωτές προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε κτίρια, περιλαμβανομένων δύο σχολείων κι ενός αστυνομικού τμήματος. Σύμφωνα με την Αστυνομία, οκτώ άτομα τέθηκαν υπό κράτηση. Ανακοινώθηκε επίσης ότι η Αστυνομία σχεδιάζει να ζητήσει ενισχύσεις από άλλες περιοχές για να συνδράμουν στην αντιμετώπιση των ταραχών.

Τα βίαια επεισόδια των τελευταίων ημερών πυροδότησε ο θάνατος στο Χούσμπι -επίκεντρο των ταραχών- ενός 69χρονου από αστυνομικούς τους οποίους είχε απειλήσει με ματσέτα. Τα επεισόδια που εκτυλίσσονται κάθε βράδυ στα προάστια μοιάζουν αντίγραφα εκείνων που είχαν διαδραματιστεί στο Λονδίνο το 2011 και το Παρίσι το 2005 - ξεσπάσματα νέων κυρίως ανθρώπων με ρίζες στην απομόνωση, την αμέλεια και τη φτώχεια.

Η κυβέρνηση Ράινφελντ μείωσε τους φόρους και περιόρισε τα κοινωνικά επιδόματα, κάτι που βοήθησε την οικονομική ανάπτυξη, αλλά έκανε τη Σουηδία τη χώρα με τη μεγαλύτερη ανισότητα μεταξύ των κρατών του ΟΟΣΑ

Το περίφημο σουηδικό μοντέλο κοινωνικής πρόνοιας κρύβει και μία άλλη, πιο σκοτεινή πλευρά. Αυτήν του ποσοστού ανεργίας στα 16% για εκείνους που γεννήθηκαν εκτός Σουηδίας και που αποτελούν το 15% του πληθυσμού της χώρας (το μεγαλύτερο στη Σκανδιναβία) ή αυτήν που δεν μπορούν να βρουν άλλη δουλειά πλην χειρωνακτικής, ακόμα κι αν είναι μετανάστες δεύτερης ή και τρίτης γενιάς. «Ναι, η Σουηδία έχει δεχτεί πολλούς μετανάστες», λέει στην εφημερίδα «Aftonbladet» Ασιάτης διπλωμάτης. «Αλλά πού είναι; Μοιάζει σαν οι περισσότεροι να πουλούν χοτ ντογκ στους δρόμους». Και η εικόνα γίνεται εφιαλτικότερη στα προάστια.

Σύμφωνα με στοιχεία της Σουηδικής Υπηρεσίας Απασχόλησης, το 20% των νέων του Χούσμπι δεν είχε δουλειά για όλο το 2010. «Ενας στους πέντε νέους μεταξύ 16 και 19 είχε ελλιπή ή ελάχιστη μόρφωση. Κι αυτή η εικόνα χειροτέρεψε -σύμφωνα τουλάχιστον με αρκετούς αναλυτές και δημοσιογράφους- εξαιτίας της πολιτικής που έχει ακολουθήσει η κεντροδεξιά κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Φρέντρικ Ράινφελντ τα τελευταία επτά χρόνια: οι φόροι μειώθηκαν και περιορίστηκαν τα κοινωνικά επιδόματα, κάτι που βοήθησε την οικονομική ανάπτυξη της χώρας να ξεπεράσει κατά πολύ τον μέσο όρο της Ευρώπης, αλλά ταυτόχρονα έκανε τη Σουηδία τη χώρα με τη μεγαλύτερη ανισότητα μεταξύ των κρατών του ΟΟΣΑ.

«Βλέπουμε μια κοινωνία όπου αυξάνεται το οικονομικό και κοινωνικό χάσμα διαρκώς», δήλωσε εκπρόσωπος της οργάνωσης Megafonen που ασχολείται με τις κοινωνικές αλλαγές στα προάστια.

Αλλά και η υπουργός Δικαιοσύνης Μπεατρίς Ασκ, παραδέχτηκε ότι αφότου η χώρα εγκατέλειψε το «σουηδικό μοντέλο» και τις παροχές προς τους πολίτες, αυξήθηκαν κατακόρυφα οι ανισότητες. «Κατανοώ γιατί ορισμένοι άνθρωποι που ζουν σε αυτά τα προάστια αισθάνονται ανησυχία και θυμό», ανέφερε.

ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
Φόβοι για εξάπλωση σε όλη τη χώρα

Οι ταραχές μοιάζουν πλέον όλο και πιο οργανωμένες και συντονισμένες, γεγονός που ανησυχεί ιδιαιτέρως την αστυνομία, που φοβάται και την ευρύτερη εξάπλωση τους σ' όλη τη χώρα.

Τα αυτοκίνητα που πυρπολούνται βρίσκονται παρκαρισμένα κοντά σε διαβάσεις, ενώ οι νεαροί έχουν ήδη φροντίσει να εφοδιαστούν με πέτρες, προτού καταφτάσουν τα περιπολικά και τα ασθενοφόρα ή τα πυροσβεστικά οχήματα. Οι μάρτυρες ισχυρίζονται πως οι βαριά οπλισμένοι αστυνομικοί ρίχνουν κι άλλο λάδι στη φωτιά, ιδίως όταν χρησιμοποιούν- και το κάνουν συχνά, σύμφωνα με μαρτυρίες- ρατσιστικά κι υβριστικά σχόλια, όπως «πίθηκοι, βρωμιάρηδες» και άλλα.

Μαρτυρίες
«Στην αρχή είχε πλάκα», λέει στο πρακτορείο Reuters ένας 20χρονος νεαρός που ήταν μεταξύ της ομάδας των 30 που συγκρούστηκε με τους αστυνομικούς στο Χούσμπι. «Οταν όμως είδα τους αστυνομικούς να ανοίγουν δρόμο χτυπώντας τον κόσμο με κλομπ και σπρώχνοντας γυναίκες και παιδιά απωθώντας τους βίαια, θύμωσα πολύ. Δεν ήταν πλέον πλάκα, ήταν πόλεμος».

Οταν σκοτώθηκε ο 69χρονος άνδρας από πυρά αστυνομικών, οργανώθηκε μια ειρηνική διαμαρτυρία στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 100 άτομα και τα οποία ζητούσαν μία αμερόληπτη έρευνα για τις συνθήκες του θανάτου του. Ομως, όπως ισχυρίζονται, οι εκκλήσεις τους προσέκρουσαν σε τοίχο και σε ρατσιστικά σχόλια. Στο Χούσμπι όπου το 80% του πληθυσμού είναι μετανάστες, οι άνθρωποι αισθάνονται αποκλεισμένοι: «Η κόρη μου έρχεται στο σπίτι και μου λέει ότι δεν την παίζουν τα άλλα παιδιά γιατί είναι σκουρόχρωμη», λέει η Μαρία Πέτερσον, νοσοκόμα από την Αιθιοπία.

• To 20% των νέων στο επίκεντρο των ταραχών δεν είχε δουλειά για όλο το 2010