Ποιος μπλοφάρει ή, για να το πούμε πιο κομψά, ποιος υπερτιμά τις δυνατότητες του; Η Ευρώπη, όταν διαμηνύει ότι επιταχύνει την αναζήτηση νέων πηγών ενεργειακής τροφοδοσίας, ή η Ρωσία, όταν διαμηνύει ότι διαθέτει και άλλους εξαγωγικούς προορισμούς;

Η προοπτική διατάραξης, λόγω ουκρανικής κρίσης, της ευρωρωσικής ενεργειακής συνεργασίας θέτει εν αμφιβόλω μια από τις σταθερές των ευρασιατικών ισορροπιών κι ευνοεί την «ευφάνταστη» προσέγγιση των μελλοντικών συμπράξεων. Ο ενεργειακός χάρτης ξανασχεδιάζεται - και μάλιστα σε επίπεδο πλανητικό.

Η συμφωνία που υπεγράφη κατά την επίσκεψη του Ρώσου προέδρου, Βλαντίμιρ Πούτιν, στην Κίνα την προηγούμενη εβδομάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα - με τους περισσότερους αναλυτές των δυτικών μέσων ενημέρωσης να κάνουν λόγο για «μπλόφα», αλλά και κάποιους άλλους να μιλούν για στρατηγικό «φιάσκο» της Δύσης.

Το ότι οι ακριβείς όροι της συμφωνίας δεν έχουν αποκαλυφθεί ενθαρρύνει τις πιο αντιφατικές εκτιμήσεις. Γεγονός, όμως, παραμένει ότι, και αν ακόμα το κύριο μέλημα του Πούτιν ήταν η αποστολή ενός πολιτικού, κατ’ ουσίαν, μηνύματος προς τους Ευρωπαίους πελάτες, το Πεκίνο έκρινε για δικούς του λόγους σκόπιμο, έπειτα από τουλάχιστον δέκα χρόνια σκληρής διαπραγμάτευσης, να συγκατατεθεί. Προφανώς, οι Κινέζοι ιθύνοντες θεώρησαν ότι, πέρα από τους τακτικούς ελιγμούς της στιγμής απέναντι στην εκ δυσμών πίεση, η «ασιατική στροφή» του Πούτιν έχει και στρατηγικά χαρακτηριστικά. «Η περαιτέρω ανάπτυξη της ολόπλευρης ρωσοκινεζικής συνεργασίας υπαγορεύεται από την ανάγκη προώθησης της ειρήνης και της δικαιοσύνης στον πλανήτη και αποτελεί μια αναπόφευκτη επιλογή, που προκύπτει από τη διαδικασία ανάδυσης ενός πολυπολικού κόσμου», δήλωσε, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του Κρεμλίνου, ο Κινέζος ηγέτης, Σι Τζινπίνγκ.

Η συμφωνία που υπεγράφη «την 11η ώρα», συνολικής αξίας 400 δισ. δολαρίων, έχει τριακονταετή διάρκεια και προβλέπει την πώληση από το 2018 στην Κίνα 38 δισ. κυβικών μέτρων ρωσικού φυσικού αερίου ετησίως, με προκαταβολή 25 δισ. δολαρίων, τα οποία θα επενδυθούν στην εκμετάλλευση και μεταφορά των κοιτασμάτων της ρωσικής Άπω Ανατολής (και θα προσφέρουν και ένα χρηματοδοτικό «μαξιλάρι» στην Gazprom απέναντι στην «αιμορραγία» της μη αποπληρωμής των ουκρανικών οφειλών). Η τιμή, που αποτελούσε το προηγούμενο διάστημα την κύρια αιτία διαφωνίας των δύο πλευρών, προσδιορίστηκε, κατά πληροφορίες, στα 350 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα (έναντι 380 δολ. για την ευρωπαϊκή αγορά), με τη Ρωσία να μειώνει το ποσοστό φορολόγησης των εξαγωγών.

«Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για τα ρωσικά αποθέματα μόλις άρχισε. Αποκτήσαμε πρόσβαση στην ασιατική αγορά και αυτό ασφαλώς θα επηρεάσει τις τιμές για την Ευρώπη», δήλωσε θριαμβολογώντας ο πρόεδρος της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, και υπενθύμισε ότι τα 38 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως της ρωσοκινεζικής συμφωνίας ξεπερνούν τον παγκόσμιο όγκο εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου ετησίως.

Για την Κίνα, τα πλεονεκτήματα από μια τέτοια συμφωνία είναι σαφή: Το φυσικό αέριο επιτρέπει τη μείωση των εκπομπών καυσαερίων κατά περίπου 20% (σε μια συγκυρία κατά την οποία η εξάρτηση από τον άνθρακα και το πετρέλαιο έχει δημιουργήσει οξύτατο περιβαλλοντικό πρόβλημα), ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζει στη διψασμένη για ενέργεια κινεζική οικονομία μια χερσαία οδό τροφοδοσίας - απέναντι στην αμερικανική ναυτική ισχύ, που μπορεί ανά πάσα στιγμή να διαταράξει τις θαλάσσιες οδούς.

Το γεγονός ότι η εξαγγελθείσα «στροφή» των αμερικανικών προτεραιοτήτων στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού έχει πυκνώσει τη στρατιωτική συνεργασία των ΗΠΑ με Φιλιππίνες και Βιετνάμ δεν διαφεύγει την προσοχή του Πεκίνου.

Την εικόνα συμπληρώνουν οι δηλώσεις του Μπαράκ Ομπάμα από ιαπωνικού εδάφους ότι η αμυντική συνεργασία της χώρας του με την Ιαπωνία καλύπτει και τις διαφιλονικούμενες νήσους Σενκάκου της Αν. Σινικής Θάλασσας, ο εκλογικός θρίαμβος του εθνικιστή Ναρέντρα Μόντι στην Ινδία (η οποία επενδύει στην ενίσχυση του πολεμικού της Ναυτικού) και, παράλληλα, οι βίαιες ανπκινεζικές διαδηλώσεις στο Βιετνάμ, μετά την εγκατάσταση από την Κίνα της πλατφόρμας άντλησης πετρελαίου HYSY 981 εντός της βιετναμικής ΑΟΖ.